Geochemiczne wskaźniki zasolenia na przykładzie wapieni dewońskich

Zasolenie jest kluczowym czynnikiem fizyko-chemicznym wpływającym na równowagę biosfery morskiej i cyrkulacji oceanicznej, a więc i klimatu. Nic dziwnego, iż od dekad proponowano różne sposoby rekonstrukcji tego parametru w morzach dawnych epok geologicznych, używając przede wszystkim danych z zakresu geochemii, a także mineralogii, sedymentologii i paleontologii.  W ostatnich latach  wykazano przydatność wskaźników wykorzystujących wybrane pierwiastki chemiczne, a szczególnie stosunku koncentracji boru do galu (B/Ga), w szeroko zakrojonych badaniach skał ilastych, zawierających mniej niż 5% CaCO₃. Eliminowało to z tego typu badań dominujące w paleozoiku i mezozoiku obszary płytkomorskiej sedymentacji wapiennej. Ostatnio jednak wstępnie zaproponowano oparty na borze wskaźnik zasolenia i dla tych skał Proponowany projekt ma dwa główne cele: (1) przetestowanie wiarygodności 22 innych wskaźników geochemicznych, i na tej podstawie (2) zaproponowanie ulepszonej metody rekonstrukcji zasolenia na przykładzie trzech płytkomorskich basenów dewońskich (południowa Polska, Ardeny i wschodnie USA). Próby pochodzić będą z dwóch skrajnie różnych środowisk dewońskich raf gąbkowo-koralowych: jej skłonu i pozarafowych basenów (o normalnym zasoleniu) i basenów zarafowych mniej lub bardziej odciętych od otwartego morza (lagun).  Zróżnicowane i bogate biocenozy ze środowisk o normalnym zasoleniu przeciwstawiane są zubożałym, specyficznym zespołom lagun, dla których zakładane są warunki  o obniżonym lub zmiennym zasoleniu.

Dzięki tak innowacyjnej metodologii, zapewniającej unikatową bazę danych z zapisów geochemicznych, mineralogicznych i paleontologicznych, możliwe będzie dobrze dokumentowane wnioskowanie na temat warunków zasolenia i klimatu w kosmopolitycznych dewońskich środowiskach węglanowych zdominowanych przez rafy. Końcowym efektem dla przyszłych badań, stanowiących obecnie gorący temat w geologii skał osadowych, będzie synteza problemów stosowania różnych wskaźników, pod ich kątem metodycznych ograniczeń i możliwych błędów, jak i propozycja optymalnie zintegrowanej metodyki badań opartej na wielu wskaźnikach. 

Zakres obowiązków doktoranta będzie obejmował: 

• Udział w pracach terenowych, profilowaniu i opróbowywaniu odsłonięć geologicznych;

• Przygotowanie prób do szerokiego spektrum badań analitycznych i interpretacja wyników ich analiz geochemicznych;

• Opracowanie bazy danych dla wybranych geochemicznych wskaźników zasolenia i ich analiza pod kątem metodycznych ograniczeń;

• Zaproponowanie udoskonalonej metodyki rekonstrukcji zasolenia w dawnych zbiornikach morskich w oparciu o ww. wskaźniki.

Wymagania:

Do konkursu mogą przystąpić osoby, które ukończyły studia w obszarze nauk przyrodniczych w dyscyplinie nauki o Ziemi i Środowisku (nauki geologiczne).
Kandydat powinien spełniać następujące wymagania:

·        Znajomość problematyki geochemii skał osadowych, w szczególności wprowadzenie w warsztat metodyczny badań skał węglanowych udokumentowane publikacjami lub pracą na stopień zawodowy;

·        Samodzielność w pracy laboratoryjnej, dobra organizacja pracy oraz umiejętność analitycznego myślenia;

·        Praktyka w geologicznych pracach terenowych, połączona z opróbowaniem odsłonięć;

·        Znajomość języka angielskiego na poziomie pozwalającym na swobodne korzystanie z literatury naukowej;

·        Sumienność, umiejętność pracy w zespole, motywacja do pracy badawczej, kreatywność.

Wymagane dokumenty: 

·        List motywacyjny z opisem tematyki zainteresowań;

·        CV, przedstawiające dotychczasowe doświadczenie w działalności naukowej;

·        Kopia dyplomu poświadczającego uzyskanie stopnia magistra w wymaganej dyscyplinie;

·        Dwa kontakty referencyjne. 

Kandydaci powinni ponadto zarejestrować się w systemie IRK i wybrać kierunek „Rekrutacja do Szkoły Doktorskiej w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach REKRUTACJA DO PROJEKTÓW” (https://irk.us.edu.pl/), wybierając właściwy projekt grantowy.

Dokumenty należy złożyć do 5 września 2026 r. na adres e-mail: grzegorz.racki@us.edu.pl.

W razie pytań, przed formalnym złożeniem wniosku, proszę się kontaktować z kierownikiem projektu na powyższy adres e-mail.

Dokumentacja złożona przez kandydatów zostanie oceniona przez komisję, której przewodniczył będzie kierownik projektu. Rekrutacja zostanie przeprowadzona zgodnie z odpowiednim regulaminem NCN. Rekrutacja może odbyć się w języku polskim lub języku angielskim. Rozmowa kwalifikacyjna odbędzie się 10 września 2026 r.  w siedzibie Instytutu Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego w Sosnowcu lub on-line. Decyzja komisji będzie przedstawiona kandydatom za pośrednictwem systemu rekrutacyjnego IRK. Ogłoszenie wyników rekrutacji zostanie przesłane 14 września 2026 r.